Biologie

2 colleges van 2 uur
dinsdag 10.30-12.30 en 13.30-15.30 uur
datum: 18-12-2018
kosten: € 50,00
(tegen vergoeding van € 8,50 kan worden deelgenomen aan een lunch)

Prof. dr. Jan A.R.A.M. van Hooff

(Arnhem, 1936) groeide op in het familiebedrijf Burgers’ Zoo te Arnhem en ging vanzelfsprekend biologie studeren. Dat deed hij in Utrecht en Oxford. Van 1980 tot 2001 was hij hoogleraar in de gedragsbiologie aan de Universiteit Utrecht. Zijn interesse betreft het sociale gedrag en de sociale organisatie van primaten. Zijn latere onderzoek richtte zich op de regeling van sociale betrekkingen in dierengemeenschappen. Jan van Hooff is lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

De mededeelzame aap

Van signaal naar taal

Communicatie is een wezenskenmerk van het leven. Organismen, of het nu gaat om microben, schimmels, planten of dieren, zenden signalen naar andere organismen om het gedrag daarvan te sturen in een voor de zender gunstige richting. De ontvangers kunnen van de eigen soort, maar ook van andere soorten zijn.

De communicatie wordt vooral belangrijk bij hoogsociale en coöperatieve soorten waar de onderlinge afstemming van groot belang is. Onze soort munt uit door de veelzijdigheid en de complexiteit van dit communicatiesysteem. We noemen het taal. Die taal heeft ons gemaakt tot verreweg de meest succesvolle zoogdiersoort op aarde met zijn exceptionele culturele ontwikkeling.

Het vermogen om informatie te verpakken in taalsymbolen en deze informatie te communiceren is niet zomaar uit de lucht komen vallen, maar is het resultaat van een lang verfijningsproces in de loop van de evolutie. In deze cursus zullen we dit proces nader bekijken. Wanneer gaan we van ‘taal’ spreken? We zullen nagaan welke wezenlijke veranderingen hebben plaatsgevonden in de ontwikkeling naar taal. En wat kunnen we zeggen over de verschillende vormen van socio-ecologische selectiedruk die deze ontwikkeling hebben ‘gestuurd’?

Menu