Filosofie

6 colleges van 2½ uur
woensdag 10.30-13.00 uur
data:
31-10-2018
7-11-2018
14-11-2018
22-11-2018
5-12-2018
12-12-2018
kosten: € 187,50

Dr. mr. Jaap Gruppelaar

studeerde Filosofie en Geschiedenis in Nijmegen en Leuven en Nederlands Recht aan de Open Universiteit. Hij promoveerde in de filosofie met een kritische analyse van Heideggers techniekopvatting. Hij werkt sedert 2006 zelfstandig als jurist (bestuursrecht), als privédocent (www.weetendurf.nl) en als onderzoeker voor de Coornhert Stichting (www.coornhertstichting.nl).

Seneca (4 v.C. – 65 n.C.):

levenskunst en lotsaanvaarding

Seneca, de hoogste ambtenaar onder keizer Nero, was een filosoof die het reilen en zeilen van het ‘praktische’ leven ongetwijfeld uitstekend kende. Die kennis heeft echter zijn ondergang niet kunnen voorkomen. In 65 wordt hij door Nero gedwongen zelfmoord te plegen.

Ondanks zijn drukke bestaan heeft Seneca een groot(s) oeuvre nagelaten, dat vrijwel nooit zijn attractiviteit heeft verloren. Seneca staat bekend als de eer- ste filosoof die de Grieken niet slechts navolgt, maar authentiek Romeins denkt. Hij staat in de traditie van de Stoa, maar hij is niet doctrinair en staat open voor andere wijsgerige scholen. Zijn kernachtige, levendige en ironische schrijfstijl heeft er zeker toe bijgedragen dat hij altijd weer een lezerspubliek vond en vindt.

In deze cursus gaan wij na wat kenmerkend is voor zijn filosofie. Daartoe onderzoeken wij zijn beroemde Brieven aan Lucilius (Epistulae Morales ad Lucilium) op kernthema’s (taak en mogelijkheden van de filosofie als levenskunst, rationeel passiebeheer en de macht van het toeval of lot). Vervolgens komen twee traktaten ter sprake: Over de woede (De ira) en Over de genade (De clementia). Zijdelings komt het tragisch werk van Seneca aan bod. Bijzondere aandacht gaat uit naar de doorwerking van Seneca in de vroeg-moderne (o.a. M. de Montaigne) en laat-moderne tijd (o.a. M. Foucault).

Literatuur

Een deel van de besproken teksten wordt uitgereikt. Ter voorbereiding kunt u lezen: Seneca, Woede & genade, vert. P. Schrijvers, Historische Uitgeverij: Groningen 2018.

Menu