Religiewetenschappen

4 colleges van 2 uur
maandag en dinsdag
10.30-12.30 en 13.30-15.30 uur
data:
19-11-2018
20-11-2018
kosten: € 100,00

(tegen vergoeding van € 8,50 per lunch kan daaraan worden deelgenomen)

Prof. dr. Henk Tieleman

is econoom en antropoloog, emeritus hoogleraar godsdienstsociologie, en oud-decaan van de theologische faculteit van de Universiteit Utrecht. In 2011 nam hij afscheid van de universiteit met een symposium over ‘Religie als theater’ en een college onder de titel ‘Homo religiosus, homo ludens’ (vrij vertaald: de religieuze mens is een ‘spelende’ mens).

Religie als strijdperk en theater

over het vaag omschreven domein tussen geloof, identiteit en traditie

Religie en levensbeschouwing zijn zo oud als de mensheid, komen voor in duizenden kleurrijke variaties en zijn overal nauw vervlochten met de cultuur, de sociale verhoudingen, de economie en de stand van de wetenschap. Maar wat is het precies?

De handvol grote godsdiensten van vandaag hebben allemaal hun oorsprong in een relatief beperkte periode die historici als ‘de spiltijd’ aanduiden, een tijdperk waarin de mensheid wereldwijd vergelijkbare fundamentele ontwikkelingen doormaakte. Maar sinds het vroege begin verspreidden ze zich over de wereld, werden onderdeel van zeer uiteenlopende culturen en samenlevingen, en veranderden continu van aanblik en inhoud, effect en vorm.

De wereld verandert snel. Drones vliegen ons om de oren en satellieten verkennen ons zonnestelsel. Maar religie, religieuze conflicten en religieus gelegitimeerde vijandbeelden, hoe archaïsch ook, zijn gebleven. Valt er een zinnig onderscheid te maken tussen ‘echte’ (zijn dat de vreedzame?) en ‘onechte’ (zoals de gewelddadige?) varianten van religie? En, zo ja, hoe wijs is het dan om religie als fenomeen categorisch ‘heilig’ te verklaren en te willen ‘respecteren’, zoals bijvoorbeeld in de grondwet? Of moeten we toch maar weer het onderscheid gaan maken tussen ‘geloof’ en ‘bijgeloof’, tussen ‘ware religie’ en ‘ketterij’? Valt er bij dat alles een coherent verhaal te vertellen over religie en cultuur? We gaan het proberen.

Menu