Biologie

4 colleges van 2 uur
dinsdag en woensdag
10.30-12.30 en 13.30-15.30 uur
data: 15/12 en 16 /12
kosten: € 117,00 inclusief lunches

Prof. dr. Jan A.R.A.M. van Hooff

(Arnhem, 1936) groeide op in het familiebedrijf Burgers’ Zoo te Arnhem en ging vanzelfsprekend biologie studeren. Dat deed hij in Utrecht en Oxford. Van 1980 tot 2001 was hij hoogleraar in de gedragsbiologie aan de Universiteit Utrecht. Zijn interesse betreft het sociale gedrag en de sociale organisatie van primaten. Zijn onderzoek richtte zich o.a. op de regeling van sociale betrekkingen in de chimpanseegemeenschap van Burgers’ Zoo. Jan van Hooff is lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

De evolutie van de seksen

De geslachtelijke voortplanting is een van de meest boeiende onderwerpen in de evolutionaire biologie. Als de twee seksen er eenmaal zijn, beginnen ook allerlei complicaties, zoals de problemen van de seksuele selectie.

We zullen ons afvragen waarom het ingewikkelde gedoe met twee seksen is ontstaan, de vermenigvuldiging van levensvormen door vereniging van twee kiemcellen waaruit weer heel verschillende individuen ontstaan. Maar waarom zijn die kiemcellen verschillend met als resultaat een ‘zij’ en een ‘hij’? Waarom niet gewoon klonen, gewoon een kopie van een ‘ontwerp’ dat z’n waarde bewezen heeft? Dat is toch veel efficiënter?

Het is in het belang van beide seksen dat de combinatie van hun eigenschappen een nieuw individu oplevert, dat op zijn/haar beurt weer succesvol is in de wedijver om het bestaan. Dus is de keuze van een ‘geschikte’ partner van groot belang. Deze seksuele selectie gaat om competitie tussen leden van de eigen sekse en om het verleidend overtuigen van leden van de andere sekse. De hierbij ontwikkelde bizarre strategieën zijn soms strijdig met elkaar: het seksuele conflict. De dilemma’s worden zichtbaar in de vele verschijningsvormen van socio-seksuele relaties. 

In aanvulling op de hoorcolleges met illustraties en video’s is in de zomer van 2021 deelname mogelijk aan een door Van Hooff georganiseerde excursie naar Burgers’ Zoo in Arnhem, naar de chimpansees met speciale aandacht voor de overeenkomsten èn de markante verschillen in socio-seksuele eigenschappen van deze naaste verwant van ons.
Nadere gegevens zullen tijdens de cursus besproken worden.

(Foto: Marieke de Lorijn)

Menu