Geschiedenis van het christendom

5 colleges van 2 uur
woensdag 10.30-12.30 uur!
data: 17/3; 24/3; 31/3; 7/4 en 14/4
kosten: € 125,00

Alex van Heusden 

studeerde filosofie in Nijmegen en theologie in Amsterdam. Hij heeft zich toegelegd op de bestudering van de bijbel, het Jodendom en de geschiedenis van het vroege christendom. Hij is als bijbelwetenschapper verbonden aan Ekklesia Leerhuis Amsterdam. Met Huub Oosterhuis vertaalde hij de vijf boeken van Mozes, de Thora, die in één uitgave zullen verschijnen, inclusief begeleidend commentaar. Ook werkt hij aan een boek over de geschiedenis van het vroege christendom.

Antieke teksten en hun overlevering

In West-Europa zijn ze middeleeuwenlang weggeweest, eens gevierde, invloedrijke teksten uit de klassieke oudheid: filosofen, historici en dichters. Plato, Aristoteles en Seneca. Herodotos en Tacitus. Homeros en Vergilius.

Hun herontdekking, vanaf de twaalfde eeuw ongeveer, leidt tot de introductie van de filologie: de nauwgezette, kritische, maar ook ‘liefdevolle’ bestudering van handschriftelijk overgeleverde teksten. Wat is authentiek? Wat corrupt? Zulke vragen. Van daaruit handschriften vergelijken. Een wetenschap beoefend door vrije geesten, onafhankelijk van kerkelijk leergezag.

En dan moet ook de bijbel eraan geloven. De autoriteit van de gangbare Latijnse editie, de Vulgaat, brokkelt af, dus terug naar het oorspronkelijk Hebreeuws, Aramees en Grieks. In 1516 publiceert Desiderius Erasmus zijn Novum Instrumentum omne, een ‘geheel nieuw instrument’, een kritische uitgave van het Griekse Nieuwe Testament.

Tekstkritische wetenschap is nog altijd een onderdeel van bijbelwetenschappen, een discipline die in de negentiende eeuw een hoge vlucht heeft genomen. We gaan langer stilstaan bij de, deels nog altijd in nevelen gehulde, geschiedenis van de Codex Sinaiticus, een handschrift uit de vijfde eeuw, dat onder andere de eerste complete versie bevat van het Griekse Nieuwe Testament.

Menu